“Eigenlijk is het helemaal niet handig dat we dan uit eten gaan”, meld ik als mijn vriend net een tafeltje heeft gereserveerd. Voor 12 augustus, 19.00 uur. Zo’n kwartiertje later begint de zonsverduistering. Die wil vast iedereen zien en het wordt mooi weer, dus het terras zal wel vol zitten. En hij had nog wel de moeite genomen twee eclipsbrilletjes voor ons te kopen. Ik had mijn ideeën over de avond alweer klaar. Het universum maakte er iets heel anders van.
Zo veel mogelijk bezoekers het verleden laten beleven. Het Nederlands Openluchtmuseum deed het al lang voordat inclusie een modewoord werd. Toen ik een klein meisje was, waren er dagen waarop ik en mijn medeblinden en slechtzienden van alles mochten voelen. Na misschien wel meer dan 25 jaar ga ik terug. De tijd is niet stil blijven staan, zelfst niet tussen al die gebouwen en gewoonten van weleer. Is ook dit veranderd?
Een held. Denk jij dan aan iemand die halsbrekende toeren uithaalt of groot gevaar trotseert? Je kunt ook veel voor iemand betekenen door iets kleins, leerde ik. Mijn held zag wat er gebeurde, vond dat niet oké en deed er wat aan. Niet met een dramatische confrontatie of grootse daden; hij zorgde simpelweg dat de ongewenste situatie even niet meer mogelijk was.
“Mag ik je wat zeggen?”
Ineens staat ze voor me. Ik heb net geleidehond Esmee haar tuig weer omgedaan en kom het hondenlosloopgebied uit. Waar ik soms twijfel of iemand mij aanspreekt of een ander wiens aanwezigheid ik nog niet had opgemerkt, is haar positie een nogal duidelijk signaal. Ze wachtte me op. Doorlopen zou wel heel lomp zijn. Toch check ik het even, om tijd te rekken.
Want oh jee, wat heb ik niet gemerkt? Heeft mijn hond op het pad gepoept? Is ze tegen de vrouw opgesprongen? Ik kan het me haast niet voorstellen, want ik hoorde Esmee steeds kalmpjes om me heen scharrelen. Maar wat dan wel?
Elk jaar komt een instructeur van KNGF Geleidehonden bij mij en mijn geleidehond langs. Tijdens dit nazorgbezoek kijkt die hoe het samen gaat en of de hond de zorg en beweging krijgt die die verdient. Als ik hulp of advies nodig heb, kan ik altijd bellen. Deze jaarlijkse bezoeken zijn ideaal om de kleine dingen te bespreken die geen spoed hebben, maar het leven wel leuker en makkelijker maken.
Trrrrr. Het verkeerslicht ratelt groen. Ik steek mijn witte stok voor me uit als teken dat ik ga oversteken en geef kort daarna mijn blindengeleidehond toestemming om de straat op te gaan. Dat is de zijstraat van de drukke doorgaande weg links van mij. Terwijl ik de zijstraat op loop, hoor ik boven het geraas links van me ineens nog een geluid. Het gebrom van een afzonderlijke auto. Iemand snakt naar adem. Ik besef wat dat betekent. De onverbiddelijke metalen punt komt hardhandig tegen mijn been tot stilstand. Ik struikelren vooruit om de klap op te vangen. Terwijl ik met knikkende knieën van de rijbaan af loop, naar de mensen die meteen naar me roepen, voel ik mijn been opzwellen. Ik weet ook dat dat niet het ergste is. Bij lange na niet.
Inmiddels woon ik met mijn vriend in ons nieuwe huis. Maar daar ging een lange zoektocht aan vooraf. Mijn wensen voor de omgeving waren snel duidelijk: bos, openbaar vervoer en als het kan ook winkels binnen loopafstand. Maar natuurlijk moest ook het huis prettig zijn en ons thuis kunnen worden. Blind huizen kijken, hoe doe je dat?
Verdrietig kijk ik naar mijn kerstboom. Hij staat een tikkie scheef en sommige takken zijn wat slap. Niet zo'n ding uit de fabriek, maar een echte. Er hangen allerlei versieringen in: een eikenblad, dennenappel, hart, uilen. Natuurlijk uilen. En kerstballen. Glimmend rood. Maar ik zie alleen een vlek met lampjes. Vorig jaar stond ik hier ook. Dat glimmende rood van die ballen tegen dat groen trok steeds mijn aandacht. Daar had ik ze dan ook op uitgekozen. Mijn voorzichtig tastende vingers vinden ze nu, maar hoe erg mijn ogen ook hun best doen, ze verschijnen niet.
Ik heb geen verstand van autorijden. Ik heb geen idee hoe een chauffeur overzicht houdt over alles wat er om hem heen gebeurt. Wat ik door de jaren heen wel steeds merkte, is het belang van duidelijke aanwijzingen langs en op de route. Verkeersborden, strepen die vertellen waar je wel en niet mag rijden en waar je moet stoppen, pijlen die duidelijk maken wat er van je wordt verwacht. Voor mij, als blinde voetganger, is het belang van dit soort informatie niet anders.
